Wees beleefd tegen je AI-bot. Het heeft niets met de bot te maken.

Zeg jij “alsjeblieft” en “dank je wel” tegen je bot? Blijkbaar doen de meesten van ons dat.

Uit een recent Fortune-onderzoek blijkt dat bijna 80% van de gebruikers in het VK en de VS “alsjeblieft” en “dank je wel” zegt tegen ChatGPT en andere AI-platformen. Op de vraag waarom, was het meest gegeven antwoord simpelweg: omdat het de juiste manier is.

Volgens Sam Altman, CEO van OpenAI, zijn die “alsjeblieften” en “dankjewels” misschien wel de duurste ter wereld.

Maar terwijl de discussie over AI om ons heen raast, geloven wij bij Noblahblah dat het “alsjeblieft en dankjewel”-instinct jouw superkracht is. Wij noemen dat “Dangerously Nice” zijn. Beleefdheid, zo blijkt, is jouw concurrentievoordeel in een wereld waar samenwerking alles is.

Het duurste “alsjeblieft” ter wereld

Sam Altman, CEO van OpenAI, heeft de rekening gemaakt. Al die “alsjeblieften” en “dankjewels” kosten OpenAI tientallen miljoenen dollars per jaar aan rekenkracht. Elk extra woord is een token. Elk token kost elektriciteit. Vermenigvuldig dat met honderden miljoenen gebruikers en je hebt, blijkbaar, de duurste etiquetteles ter wereld.

Hij noemt het “tientallen miljoenen dollars goed besteed.”

We nemen even de vrijheid om de discussie over energieverbruik te laten voor wat die is, en ons te richten op de kernwaarde van die beleefde interactie.

Manieren voor een machine die het niet kan schelen

De bot heeft onze manieren niet nodig. Hij heeft geen gevoelens die gekwetst kunnen worden, geen gevoel van onderwaardering.

Waarom doen we het dan toch? Omdat beleefdheid eigenlijk niet over de ander gaat. Het gaat over wie wij zijn als we ergens binnenstappen.

Stanford-onderzoekers ontdekten al in 1996 dat mensen op dezelfde manier beleefd waren tegen computers als tegen mensen. De machine veranderde niet. De mens wel. Er zit iets in ons dat bijna automatisch naar vriendelijkheid grijpt, zelfs als er geen sociale consequentie is aan het achterwege laten ervan.

Hoffelijkheid is een drempeldeugd. Het opent de ruimte waarin bescheidenheid, vrijgevigheid, geduld, moed en eerlijkheid hun werk kunnen doen.

Dat instinct is de moeite waard om te beschermen.

De stille motor van alles wat de moeite waard is om te bouwen

Dit is wat ik na jaren van samenwerken met sprekers, leiders en professionals van allerlei slag ben gaan geloven.

De mensen die de beste dingen bouwen, de beste teams, de beste presentaties en de beste relaties, zijn niet degenen die elke interactie als een transactie behandelen. Het zijn degenen die een ruimte binnenstappen, of een gesprek beginnen, met een stille aanname van samenwerking.

Geen naïviteit. Geen zwakheid. Samenwerking.

De meest energieke, productieve en waardevolle momenten in het professionele leven, en in het leven in het algemeen, ontstaan wanneer mensen samen iets bouwen. Wanneer er vrijgevigheid in de ruimte is. Wanneer iemand in feite zegt: ik ben hier niet om dit gesprek te winnen, maar om samen met jou iets te maken.

Die geest heeft een naam in oudere tradities. Het bevindt zich ergens tussen vrijgevigheid en bescheidenheid, twee deugden die nooit uit de mode zijn geraakt.

Hun tegengestelden, hebzucht en buitensporige trots, zijn gemakkelijk te herkennen. De leider die van elk verhaal zijn eigen glorie maakt. De spreker wiens slides een monument zijn voor zijn eigen oordeel. De communicator die zo gefocust is op indrukmanagement dat echte verbinding uitblijft.

De sfeer bekoelt razendsnel

Die ruimtes bekoelen razendsnel. Samenwerking daarentegen creëert rimpeleffecten.

• Eén genereuze daad van luisteren levert een betere vraag op.
• Een betere vraag levert een eerlijker antwoord op.
• Een eerlijker antwoord bouwt vertrouwen.
• Vertrouwen opent deuren die ego stevig gesloten houdt.

Dit is geen soft denken. Dit is hoe echte invloed werkt. Het kan beginnen met iets ongelooflijk kleins: een alsjeblieft, een dankjewel, een moment van oprechte aandacht voordat je met je verhaal begint.

Dangerously Nice: de wetenschap bevestigt het

De wetenschap bevestigt dit. Een peer-reviewed neurowetenschappelijke studie, “Perceiving Active Listening Activates the Reward System and Improves the Impression of Relevant Experiences” (PubMed Central, 2014), toonde aan dat mensen aanzienlijk meer bereid waren samen te werken met iemand die actief naar hen had geluisterd. Luisteren activeert het beloningssysteem van de hersenen, waardoor vertrouwen en verbinding bijna automatisch ontstaan.

Een groot academisch overzicht, “The Power of Listening at Work” (ResearchGate, 2022), bevestigde dat actief luisteren een waarschijnlijke oorzaak is van betere relaties, hoger vertrouwen en sterkere samenwerking, in teams en op elk niveau van leiderschap.

Drie kleine stappen

Vandaag vliegen de AI-berichten, koppen, waarschuwingen en speculaties om onze oren. Te midden van die maalstroom, een paar ideeën om verbinding te creëren in je volgende vergadering, gesprek of presentatie.

1. Begin met een vraag, niet met een stelling. Stel iets echts. Geen retorische opwarmvraag, maar een oprechte vraag waarvan je het antwoord nog niet weet. Het signaleert samenwerking vanaf het eerste moment.
2. Vind het “wij” in je verhaal. Veel verhalen worden verteld in de eerste persoon enkelvoud. Probeer er één te herformuleren rondom wat het team ontdekte, wat de klant je leerde of wat beter verliep omdat iemand anders ook in de ruimte was. Vrijgevigheid in storytelling werkt magnetisch.
3. Zeg hardop dank je wel tegen een persoon. Niet per mail of bericht, maar in een gesprek of in een ruimte, specifiek en zonder haast. Let op wat het doet met de sfeer. Beleefdheid is geen versiering, het is de openingszet van goede samenwerking.

Wat is jouw waarde in een wereld van AI?

Terug naar onze bot. Het “alsjeblieft” en “dankjewel” dat we onze AI-assistent aanbieden, zal hem niet harder laten werken. Hij zal zich niet gewaardeerd voelen en het de volgende keer niet onthouden.

Maar wij wel.

De gewoonte om met vriendelijkheid te verschijnen, ook als niemand kijkt en zelfs als de machine het niet kan schelen, is de gewoonte die ons de moeite waard maakt om naar te luisteren en mee samen te werken wanneer het er echt toe doet.

Er is een gezegde dat democratie sterft in het donker. In vergelijkbare zin sterft misschien onze samenwerking en de waarde die we inbrengen in ego.

Misschien zijn “alsjeblieft” en “dankjewel” wel de superkrachten die wij inbrengen.

Het is het instinct dat zegt: ik ben hier om samen met jou iets te bouwen, niet tegen jou. Iets wat we samen bouwen, met de vreugde en de opbrengsten die samenwerking kan brengen. En het is simpelweg de juiste manier.

Dat is de plek waar we met elkaar kunnen praten, verbinding kunnen maken en samen dingen kunnen bouwen, zonder blah blah.

Door Howard Lettinga